Etykieta japońska – recenzja książki

etykieta japońska - japonia-info.pl

„Etykieta japońska” Boyé Lafayette De Mente i Geoffa Bottinga to pierwsza tego typu całościowa pozycja na rynku polskim. Jest to przewodnik skierowany przede wszystkim do tych, którzy lubią zachowywać się odpowiednio i okazać innym szacunek dostosowując się do panujących w odwiedzanym kraju zasad. Ale również osoby po prostu ciekawe pewnych odmienności znajdą tam coś dla siebie.

etykieta japońska - japonia-info.pl

Dlaczego japoński gospodarz oczekuje na prezent, ale wcale nie spieszy się, by go otworzyć? Czy wypada odmówić kieliszka partnerowi biznesowemu z Dalekiego Wschodu? I czy możemy się spodziewać, że Japończyk odpisze na SMS-a?

Etykieta japońska w zwięzły i przystępny sposób pokazuje, jak poruszać się w meandrach obcej kultury – mocno sformalizowanej, wymagającej i całkowicie odmiennej od europejskiej. Autorzy tłumaczą między innymi, na co należy zwrócić uwagę w trakcie spotkania biznesowego, jakie zasady obowiązują w łaźni publicznej czy podczas wizyty w restauracji.

— Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Książka ma konstrukcję poradnika, w którym kolejne rozdziały poświęcone są konkretnym sytuacjom bądź wydarzeniom, np.: uścisk dłoni, korzystanie z transportu publicznego, w kąpieli i toalecie, w japońskim domu, przeprosiny, jak wyrazić wdzięczność, zasady zachowania na ślubach, weselach i pogrzebach, niedomówienia, tabu i wiele innych. Łącznie jest tych tematów ok. 40. To bardzo ułatwia korzystanie na bieżąco. Aby odświeżyć sobie wiedzę na dany temat nie trzeba wertować całej publikacji, wystarczy odwołać się do odpowiedniego miejsca. Rozdziały napisane są konkretnie i przejrzyście, choć czasem (zwłaszcza na początku książki, w częściach poświęconych genezie etykiety, znaczeniu harmonii itp.) zdarza się autorom przynudzać. Z drugiej strony – zawarli oni w treści też anegdoty, więc całość czyta się nieźle.

Warto jednak zauważyć, że podczas lektury trudno pozbyć się uczucia, że jest to podręcznik raczej dla narodów, które jak Marceli Szpak dziwią się światu i obca jest im zasada „jeśli nie wiesz, jak się zachować, zachowuj się przyzwoicie”. A może po prostu my jesteśmy do Japończyków podobni bardziej, niż nam się wydaje?

Trudno mi też do końca zgodzić się z fragmentem recenzji ze skrzydełka okładki, w której napisano, że „w odróżnieniu od licznych […] przewodników dotyczących japońskiej etykiety, przez książkę De Mente nie przebija chęć zszokowania chęć zszokowania Czytelnika tym, jak Japonia inna jest od wszystkiego, co znają”.

Z pewnością nie ma tam chęci szokowania dla szoku jako takiego, ale  już na pierwszej stronie Wstępu znajdujemy fragment, w którym Marceli Szpak kłania się po japońsku ;-) :

„Mniej więcej jedna czwarta populacji nosi maseczki chirurgiczne. Czyżby niedawno wybuchła tam epidemia?

Na stolikach przed restauracjami leżą próbki dań… tyle że plastikowe.”

Na szczęście są to tylko krótkie wstawki, ale jak już są, to w stylu starych dobrych lat ’60-’80 XX w., kiedy to Japonia leżała dużo dalej niż teraz.  Należy potraktować je z przymrużeniem oka, jako rozweselacze i skupić się na meritum, czyli kulturze zachowania i opisywanych zjawiskach. A to, jak już wspominałam, przy bardzo przemyślanym układzie książki i dobranych starannie sytuacjach, które mogą spotkać gaijina, jest naprawdę mocną stroną tej książki.

Dobrze jest też zachować czujność, w takich wypadkach, gdy np. dowiadujemy się, że własny mąż to go-shujin a własna żona to oku-san (str. 34). Nie są to wyrazy, których użyjemy zwracając się (zwłaszcza przy obcych) do własnych drugich połówek.

Jeśli chodzi o wydanie polskie, to mam przede wszystkim dwie uwagi. W części dotyczącej wymowy zabrakło uwagi dla czytelnika polskiego, że głoski można spokojnie wymawiać tak, jak by się czytało zapis w języku polskim. Nie jestem pewna, czy osoba przyzwyczajona do anglicyzowania (sushi → suszi) wpadnie na to, co oznacza zastosowana polska wymowa fonetyczna. Czyli, że np. „si” czytamy dokładnie jak w wyrazie „sidło” a nie „sinus”. Przy okazji (str. 9), dlaczego sylabę „yo” mamy czytać jako „joł”? I dlaczego w takim razie „kyo” nie czytamy „kjoł” a „ryo” – „rjoł”? Uwaga druga dotyczy rozdziału siódmego – „Tytuły”. Dlaczego tłumacz przy nazwach zawodów pozostawił ich tłumaczenia angielskie? Np.: (str. 33) „Cieśla – Daiku-san (daj-ku-san), czyli „Mr. Carpenter”. Nie mogłoby być „pan cieśla”?

Podsumowując – mimo pewnych niedociągnięć książka może przydać się osobom wyjeżdżającym do Japonii. Z jednej strony zyskają spokój, że będą umiały się zachować, z drugiej – lepiej zrozumieją otaczające je wydarzenia i zachowania. No i unikną np. zderzenia w drzwiach, bo zasady etykiety  (i to na całym świecie) służą nie tylko fikuśnej oprawie interakcji międzyludzkich, ale również regulowaniu tego, co ułatwia nam życie i oszczędza guzów (najpierw się wychodzi, potem wchodzi).

„Etykieta japońska”
tytuł oryginalny: Etiquette Guide ti Japan. Know the Rules that Make the Difference!
autor: Stephen Mansfield
tłumaczenie: Grzegorz Ciecieląg
rok wydania: 2017
liczba stron: 176
ISBN: 978-83-233-4312-7
wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
wydanie: 1
oprawa: miękka

https://www.wuj.pl/page,produkt,prodid,3031,strona,Etykieta_japonska,katid,273.html

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego - japonia-info.pl

 

 

Dziękuję Wydawnictwu Uniwersytetu Jagiellońskiego za egzemplarz recenzencki.

ikona wpisu, ilustracja, logo: (c) WUJ


Trochę się napracowałam, żeby przygotować dla Ciebie ten tekst. Mam nadzieję, że się udało :-) Jeśli Ci się podobało - podziel się ze znajomymi (ikonki poniżej).


Masz pytania? Napisz -> http://japonia-info.pl/kontakt/



Dostępne na stronach japonia-info.pl materiały przeznaczone są do użytku prywatnego, tzn. że nie możesz ich wykorzystywać ucząc innych albo zamieszczać na swoich stronach poświęconych nauce japońskiego lub czemukolwiek innemu, umieszczać w zbiorach materiałów do nauki (i nie tylko) ani robić z nimi tego, czego nie chciał(a)byś, żeby robiono z Twoją pracą. No chyba, że uzyskasz moją zgodę. Nie możesz też wykorzystywać ich na profilach społecznościowych bez podania źródła wraz z linkiem.



Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.




three + 1 =