Tradycyjny japoński makijaż; cz. 2




W poprzedniej części opisałam podstawy tradycyjnego japońskiego makijażu. Teraz skupmy się na jego elementach charakterystycznych, które dla Europejczyków mogą nawet być szokujące.

Tradycyjny japoński makijaż – charakterystyczne cechy:

BIAŁA TWARZ

Prawdziwa piękność miała bardzo jasną, wręcz białą cerę (w epoce Heian – 平安 794 – 1192 – ideał ten obowiązywał również mężczyzn).

„Blada cera była […] znamieniem piękna oraz – jak w większości społeczeństw – arystokratycznego pochodzenia. Konwencja wymagała, by na obrazach przedstawiających panów i panie dworu osoby wyższej rangi miały bledsze twarze.”

Ivan Morris, Świat Księcia Promienistego

Aby osiągnąć ideał, kobiety pokrywały twarz białym pudrem zwanym oshiroi (白粉). Proszek mieszano z wodą i otrzymaną w ten sposób pastę nakładały na twarz, szyję i kark grubym pędzlem. Początkowo wytwarzano go z białej glinki lub mąki ryżowej. W VII w. n.e. Japończycy zaczęli wyrabiać oshiroi metodą chińską – z chlorku rtęci (keifun 軽粉) albo z bieli ołowianej (empaku 白鉛). Aż do XVII w. oshiroi mogli używać jedynie przedstawiciele wyższych klas (arystokracji i wojowników). W 1870 r. zaprzestano produkcji empaku i zaczęto wytwarzać puder bezołowiowy. Oshiroi nakładane było na twarz (z pominięciem uszu), szyję, dekolt i kark. Ten ostatni malowany był – zwłaszcza przez gejsze – w charakterystyczny wzór przypominający literę „W”, co miało podkreślać naturalny erotyzm tej części kobiecego ciała. Obecnie bardzo białe twarze prezentują przede wszystkim maiko (舞子) – gejsze, malują się wraz z wiekiem coraz delikatniej.

japoński makijaż - shironuri - japonia-info.pl japoński makijaż - shironuri - japonia-info.pl
ilustracja: Wikipedia

BRWI JAK KLEKSY

Hikimayu (引眉) polegało na usuwaniu naturalnych brwi i zastępowaniu ich namalowanymi na czole plamami.

Początkowo brwi przyciemniano mayuzumi (眉墨), później, po upowszechnieniu się zwyczaju golenia brwi malowano je konezumi (こねずみ). Od czasów epoki Heian aż do czasów Edo kobiety goliły brwi, a zamiast nich malowały powyżej spore plamy. Zwyczaj ten pojawił się pod wpływem wzorców chińskich – bielenia twarzy grubą warstwą oshiroi. Golenie brwi ułatwiało nałożenie na twarz gęstej białej papki. Mayuzumi było pierwotnie mieszaniną czarnej ziemi i popiołu. Później dodawano też kopeć z lampy lub sadzę. Z kolei konezumi uzyskiwano poprzez mieszanie oleju sezamowego, kopcia z lampy, beni i płatków złota.

Pod koniec okresu Heian zabieg ten stosowali również mężczyźni z kręgów dworskich. W okresie Edo wygolone brwi stały się oznaką statusu mężatki. W okresie Meiji zabroniono tej formy upiększania jako oznaki zacofania.

japoński makijaż - hikimayu - japonia-info.pl

ilustracja: Wikipedia

POCZERNIONE ZĘBY

Zwyczaj czernienia zębów (o-haguro, お歯黒) znany był w Japonii od bardzo dawna. Pierwsze dowody na stosowanie tego zabiegu upiększającego znajdowane są w grobach z okresu Kofun (古墳, ok. 300-710 r. n.e.) – w postaci pozostałości barwnikach na zębach odkopywanych szkieletów oraz resztek koloru na figurkach haniwa (埴輪). W okresie Heian był to zwyczaj powszechny szczególnie wśród panien. W późniejszych czasach, dla odmiany, wskazywał, że dana kobieta jest mężatką. Zęby czerniły również panny powyżej 18. roku życia, gejsze i prostytutki.

Wśród ludu zwyczaj ten (m.in. ze względu na koszty i czas potrzebny do przeprowadzenia zabiegu) nie przyjął się jako stały element codziennej dbałości o wygląd. O-haguro było dla gminu częścią ważnych wydarzeń w życiu – świąt rodzinnych, matsuri (祭) itp.

Zwyczaj ten, jako barbarzyńskiego i szokujący ludzi Zachodu, został zakazany przez rząd 5. lutego 1870 r. i ostatecznie zanikł na dobre w okresie Taishō (大正, 1912-1926).

Do barwienia zębów używano kanemizu (かねみず) – płynu, który powstawał na skutek moczenia żelaznych opiłków w occie zmieszanym z proszkiem z galasów albo zielonej herbaty.

japoński makijaż - o-haguro - japonia-info.pl

ilustracja: Wikipedia

I, choć pewnie trudno w to uwierzyć, przez długie stulecia Japończycy uważali taki sposób upiększania twarzy za nadający jej właściwy człowiekowi wygląd. Twarz naturalna budziła nierzadko emocje takie, jak opisane w Damie, która kochała owady (Mushi mezuru himegimi; 虫めづる姫君) – opowieści z XII w.:

„- Ach, te jej brwi! – powiada jedna z pokojowych. – Jak owłosione gąsienice, prawda? A zęby! Wyglądają zupełnie jak gąsienice odarte ze skóry.”

Ivan Morris, Świat Księcia Promienistego

zobacz też nazwy części twarzy po japońsku

Obserwuj tablicę japoński makijaż – japanese make-up należącą do użytkownika japonia-info.pl – wortal o Japonii.

ikona wpisu: aurelio.asiain / Foter / CC BY-NC-ND

#Japonia



Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz