Katakana

Katakana to system pisma wykształcony poprzez skracanie zapisu kanji do wybranych elementów.

Na początku katakakany używano do notowania wymowy w tekstach buddyjskich spisanych po chińsku – przykład takiego zapisu znajdziemy w „Jojitsu-ron” (828 r.). Jest to buddyjski tekst spisany po chińsku, w którym znaki katakany użyte zostały jako mnemotechniczne notatki dotyczące wymowy. Następnie zaczęły pojawiać się teksty zapisane mieszanką kanjikatakany. Pierwszym znanym takim tekstem jest „Todaiji-fujumon-ko” z początków IX w. System ten nazwano kanamajiri-bun (pismo z domieszką kany). W połowie X w. katakaną spisano „Gosen-waka-shu” („Zbiór pieśni japońskich później wybranych”, 951 r.), a w XII w. – „Konjaku-monogatari” („Opowieści współczesne i dawne”, ok. 1120 r.). 

Początkowo, podobnie jak w przypadku man’yōgany i sōgany, w katakanie nie obowiązywała zasada „1 sylaba = 1 znak”. Jednakże do okresu Muromachi (1333 – 1560) udało się ustalić obowiązujący zbiór znaków. Ostatecznie katakana została ustandaryzowana, podobnie jak hiragana, w 1900 r. Znaki katakany, które nie weszły do obowiązującego obecnie kanonu nazywane są itai-kana (warianty katakany) albo kotai-gana (stara katakana).

Pierwotnie katakana służyła do zapisywania końcówek fleksyjnych w tekstach pisanych znakami (tak, jak teraz hiragana). Obecnie używana jest do notowania: wyrazów zapożyczonych z języków innych niż chiński (gairaigo), dźwiękonaśladowczych, takich, które powinny zostać wyróżnione w tekście oraz nazw roślin i zwierząt, których nie zapisuje się już znakami. Na potrzeby zapisu dźwięków z języków obcych, które nie występują w japońszczyźnie, powstają nowe kombinacje sylab. Zmodyfikowana katakana używana jest do zapisu wyrazów z języka Ajnów i Ryūkyū. Poza tym używana była do zapisywania tajwańskiej odmiany chinskiego.

W czasach obecnych katakana składa się z 48 znaków. Współczesna ortografia oddaje niemal dokładnie wszystkie dźwięki standardowej japońszczyzny, choć oczywiście spotyka się pewne nieregularności wymowy.

katakana - japonia-info.pl

seion (清音) – sylaby bez znaków udźwięczniających; dakuon (濁音) – sylaby ze znakiem udźwięczniającym (゛); handakuon (半濁音) – sylaby z „półudźwięcznieniem” ( ゜ – tworzy szereg „p”); yōon (拗音) – sylaby ze ślizgiem palatalnym (ya / yu / yo)

ŚCIĄGNIJ PDF Z TABELĄ KATAKANY

PRZECZYTAJ ARTYKUŁ NT. CIEKAWOSTEK ZWIĄZANYCH Z KATAKANĄ

ikona wpisu: gnosis / john r / Foter.com / CC BY-NC-ND

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz