Japońskie zwroty i formy grzecznościowe – czasowniki




Charakterystyczny dla języka japońskiego jest bardzo rozbudowany system słów, zwrotów i konstrukcji grzecznościowych (język grzecnościowy). Niewątpliwie jest on odbiciem hierarchii przestrzeganej w stosunkach społecznych.

Dla nazwania niektórych czynności istnieją dwa, a nawet trzy odrębne czasowniki, stosowane w zależności od tego kto do kogo mówi. Generalnie, stosuje się podział na formy wywyższające słuchacza (sonkeigo), uniżające mówiącego (kenjogo) i neutralne (futsugo).

orei - japonia-info.pl

źródło: Akuppa / Foter / CC BY
znaczenie futsugo * sonkeigo ** kenjogo ***
robić suru nasaru, o-yari-ni naru itasu, sasete itadaku
przychodzić kuru korareru, irassharu,
o-ide-ni naru, mieru,
mierareru, o-mie-ni naru,
o-koshi-ni naru
mairu, ukagau, agaru,
o-ukagai itasu,
kosasete itadaku
iść iku/yuku yukareru, irassharu,
o-ide desu, o-ide-ni naru,
o-ide-ni narareru
mairu, ukagau, agaru,
sanjo suru ¤, ikasete itadaku
forma „~te kuru/iku ~te irassharu ~te mairu, ~te agaru
nieść/przynieść motte iku/kuru motte irassharu motte mairu, motte agaru
być aru o-ari desu, o-ari-ni naru,
o-ari de irassharu
gozaru
być iru irareru, o-ide desu,
irassharu, o-ide-ni naru,
o-ide-ni narareru
oru
forma „~te iru ~te irassharu ~te oru
odwiedzać tazuneruhomon suru go-homon nasaru,
go-homon kudasaru,
o-tazune-ni naru, o-ide-ni
naru, o-tazune-ni narareru,
go-raiga tamanaru †
ukagau, agaru, o-tazune
suru, o-ukagai itasu, o-jama itasu, o-tazune moshiagaru, go-homon moshiagaru
mówić iuyuu iwareru, ossharu,
o-osase-ni naru,
o-osase-ni narareru
mosu, moshiageru
wiedzieć shitte iru go-zonji desu,
go-zonji de irassharu
zonjite iru, zonjite oru,
zonjiagete iru,
zonjiagete oru
myśleć omou omowareru,
o-omoi-ni naru,
o-kangae-de irassharu
zonjiru
jeść; pić taberunomu agaru, meshiagaru,
o-meshiagari-ni naru,
o-kuchi-ni nasaru,
kikoshimesu
itadaku,
go-chiso-ni nasu
wkładać/nosić ubranie kiru mesu, o-meshi-ni naru ———
przeziębić się kaze-o hiku (o-)kaze-o mesu ———
starzeć się toshi-o toru o-toshi-o mesu ———
umrzeć shinu nakunaru,
o-nakunari-ni naru
———
spodobać się ki-ni iru o-ki-ni mesu ———
słyszeć, słuchać kiku (~ga) o-mimi-ni hairu ukagau, uketamawaru,
keicho suru, haibun suru
spotkać au ——— o-me-ni kakaru
pokazywać miseru ——— o-me-ni kakeru,
go-ran-ni ireru
widzieć, patrzeć miru mirareru, go-ran nasaru,
go-ran-ni naru,
go-shoran suru ¤
haiken suru, hairan suru,
haiken itasu,
misasete itadaku,
haiken tsukamatsuru †
forma „~te miru ~te go-ran-ni naru ———
pożyczać od… kariru ——— haishaku suru
dawać ageru yaru sashiageru
forma „~te ageru ~te yaru ~te sashiageru
dostawać morau o-osame-ni naru,
o-uke-ni naru
itadaku, chodai suru,
tamawaru, hairyo suru
forma „~te morau ——— ~te itadaku
opuszczać, dawać kureru kudasaru,
o-watashi-ni naru
o-watashi suru
forma „~te kureru ~te kudasaru- ———
rozumieć wakaru go-shochi-ni naru shochi suru,
kashikomaru
żegnać (mi)okuru ——— haiso suru
spać neru o-nemuri-ni naru,
o-yasumi nasaru,
o-yasumi-ni naru
yasumasete itadaku
czytać yomu yomareru,
o-yomi-ni naru,
go-ran-ni naru
o-yomi suru,
yomasete itadaku,
haidoku itasu
pisać kaku kakareru,
o-kaki-ni naru,
ippitsu o-shitatame
kudasaru
o-kaki suru,
o-kaki itasu,
kakasete itadaku
pytać tazunerukiku go-shitsumon-ni nasaru,
o-tazune-ni naru,
o-tazunei nasaru,
o-kiki-ni naru, kikareru,
go-kamon kudasaru †
go-koken tamawaru,
shitsumon sasete itadaku,
o-tazune moshiageru,
o-kiki itasu

† forma archaiczna

¤ forma literacka

Dla czasowników: gozaru, irassharu, kudasaru, nasaru i ossharu druga forma tworzona jest następująco: gozai, irasshai, kudasai, nasai i osshai („r” wypada), stąd formy „irasshaimase”, „gozaimasu”, „kudasai” itp.

ikona wpisu: Alaskan Dude / Foter.com / CC BY



Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz