Japońskie zwroty i formy grzecznościowe – czasowniki

Charakterystyczny dla języka japońskiego jest bardzo rozbudowany system słów, zwrotów i konstrukcji grzecznościowych (język grzecnościowy). Niewątpliwie jest on odbiciem hierarchii przestrzeganej w stosunkach społecznych.

Dla nazwania niektórych czynności istnieją dwa, a nawet trzy odrębne czasowniki, stosowane w zależności od tego kto do kogo mówi. Generalnie, stosuje się podział na formy wywyższające słuchacza (sonkeigo), uniżające mówiącego (kenjogo) i neutralne (futsugo).

orei - japonia-info.pl

źródło: Akuppa / Foter / CC BY
znaczeniefutsugo *sonkeigo **kenjogo ***
robićsurunasaru, o-yari-ni naruitasu, sasete itadaku
przychodzićkurukorareru, irassharu,
o-ide-ni naru, mieru,
mierareru, o-mie-ni naru,
o-koshi-ni naru
mairu, ukagau, agaru,
o-ukagai itasu,
kosasete itadaku
iśćiku/yukuyukareru, irassharu,
o-ide desu, o-ide-ni naru,
o-ide-ni narareru
mairu, ukagau, agaru,
sanjo suru ¤, ikasete itadaku
forma „~te kuru/iku~te irassharu~te mairu, ~te agaru
nieść/przynieśćmotte iku/kurumotte irassharumotte mairu, motte agaru
byćaruo-ari desu, o-ari-ni naru,
o-ari de irassharu
gozaru
byćiruirareru, o-ide desu,
irassharu, o-ide-ni naru,
o-ide-ni narareru
oru
forma „~te iru~te irassharu~te oru
odwiedzaćtazuneruhomon surugo-homon nasaru,
go-homon kudasaru,
o-tazune-ni naru, o-ide-ni
naru, o-tazune-ni narareru,
go-raiga tamanaru †
ukagau, agaru, o-tazune
suru, o-ukagai itasu, o-jama itasu, o-tazune moshiagaru, go-homon moshiagaru
mówićiuyuuiwareru, ossharu,
o-osase-ni naru,
o-osase-ni narareru
mosu, moshiageru
wiedziećshitte irugo-zonji desu,
go-zonji de irassharu
zonjite iru, zonjite oru,
zonjiagete iru,
zonjiagete oru
myślećomouomowareru,
o-omoi-ni naru,
o-kangae-de irassharu
zonjiru
jeść; pićtaberunomuagaru, meshiagaru,
o-meshiagari-ni naru,
o-kuchi-ni nasaru,
kikoshimesu
itadaku,
go-chiso-ni nasu
wkładać/nosić ubraniekirumesu, o-meshi-ni naru———
przeziębić siękaze-o hiku(o-)kaze-o mesu———
starzeć siętoshi-o toruo-toshi-o mesu———
umrzećshinunakunaru,
o-nakunari-ni naru
———
spodobać sięki-ni iruo-ki-ni mesu———
słyszeć, słuchaćkiku(~ga) o-mimi-ni hairuukagau, uketamawaru,
keicho suru, haibun suru
spotkaćau———o-me-ni kakaru
pokazywaćmiseru———o-me-ni kakeru,
go-ran-ni ireru
widzieć, patrzećmirumirareru, go-ran nasaru,
go-ran-ni naru,
go-shoran suru ¤
haiken suru, hairan suru,
haiken itasu,
misasete itadaku,
haiken tsukamatsuru †
forma „~te miru~te go-ran-ni naru———
pożyczać od…kariru———haishaku suru
dawaćageruyarusashiageru
forma „~te ageru~te yaru~te sashiageru
dostawaćmorauo-osame-ni naru,
o-uke-ni naru
itadaku, chodai suru,
tamawaru, hairyo suru
forma „~te morau———~te itadaku
opuszczać, dawaćkurerukudasaru,
o-watashi-ni naru
o-watashi suru
forma „~te kureru~te kudasaru-———
rozumiećwakarugo-shochi-ni narushochi suru,
kashikomaru
żegnać(mi)okuru———haiso suru
spaćneruo-nemuri-ni naru,
o-yasumi nasaru,
o-yasumi-ni naru
yasumasete itadaku
czytaćyomuyomareru,
o-yomi-ni naru,
go-ran-ni naru
o-yomi suru,
yomasete itadaku,
haidoku itasu
pisaćkakukakareru,
o-kaki-ni naru,
ippitsu o-shitatame
kudasaru
o-kaki suru,
o-kaki itasu,
kakasete itadaku
pytaćtazunerukikugo-shitsumon-ni nasaru,
o-tazune-ni naru,
o-tazunei nasaru,
o-kiki-ni naru, kikareru,
go-kamon kudasaru †
go-koken tamawaru,
shitsumon sasete itadaku,
o-tazune moshiageru,
o-kiki itasu

† forma archaiczna

¤ forma literacka

Dla czasowników: gozaru, irassharu, kudasaru, nasaru i ossharu druga forma tworzona jest następująco: gozai, irasshai, kudasai, nasai i osshai („r” wypada), stąd formy „irasshaimase”, „gozaimasu”, „kudasai” itp.

ikona wpisu: Alaskan Dude / Foter.com / CC BY

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz