Japońskie stolice

japońskie stolice - japonia-info.pl

Jeśli chodzi o japońskie stolice, to najstarsze źródła pisane podają kilkadziesiąt nazw tzw. stolic cesarskich (miyako 都) lokalizowanych w prowincji Yamato (大和) lub Kawachi (河內). Były to siedziby władców zmieniane po każdym panowaniu (niekiedy w trakcie panowania); większość z nich należy do legendy, zaledwie kilka potwierdziły badania archeologiczne.

Pierwszą prawdziwą stolicą (~kyō 京), zbudowaną jako stała siedziba władcy, była Fujiwara-kyō (藤原京) w Yamato, rejon Asuka (飛鳥 obecnie prefektura Nara, 奈良). Budowę ukończono w 694 r. Wzorowana była na chińskich miastach – zbudowana na planie prostokąta (2,1 km na osi wschód-zachód i 3,2 km z północy na południe), otoczona murem z gliny i rowem, połączona czterema traktami za szlakami komunikacyjnymi prowadzącymi do prowincji. W obrębie miasta ulice przecinały się pod kątem prostym, tworząc zbudowane domami kwartały.
Rezydencja cesarza wraz pawilonami o funkcjach publicznych była ulokowana w środku, na pn. krańcu. Potwierdziły to badania wykopaliskowe prowadzone wielokrotnie od 1936 r. (nadal nie zakończone). Fujiwara-kyō była stolicą przez trzy kolejne panowania: Jitō (持統 686-697), Mommu (文武 697-707), Gemmei (元明 707-715). Stała się za ciasna dla gwałtownie rozrastającego się aparatu państwowego i władczyni Gemmei przeniosła w 710 r. stolicę do Heijo-kyō (平城京 dzisiejsza Nara).

NARA

Heijō-kyō, które było stolicą Japonii w latach 710-784 i siedzibą siedmiu kolejnych władców, uważane jest przez historiografię japońską za pierwszą stałą stolicę Japonii. Wzorowane na chińskiej stolicy Changan (長安) w podstawowym kształcie stanowiło prostokąt o wymiarach 4,8 km (oś północ-południe) na 4,3 km (wschód-zachód), jednak na północnym skraju została poszerzona o rejon zwany Hokuhembō (1,1 na 0,26 km).

Heian - japonia-info.pl
Heian-jingu
ilustracja: credit: john weiss / Foter.com / CC BY-ND

KIOTO

W VIII w. siedziba cesarska była parokrotnie przenoszona do innych miejscowości i ostatecznie w 784 r. cesarz Kammu (桓武 781-806) kazał urządzić stolicę w Nagaoka-kyō (長岡京), w prowincji Yamashiro (山城 obecnie rejon Kioto 京都). Podobno najważniejszym powodem zmiany stolicy była chęć uniezależnienia się od coraz bardziej wzrastającego wpływu klasztorów buddyjskich Nary. Lokalizacja okazała się jednak niefortunna i w 794 r. Nagaoka została opuszczona, a nową stolicą stało się, z rozkazu Kammu, Heian-kyō (平安京), czyli dzisiejsze Kioto (京都), które pozostawało stolicą cesarską i ośrodkiem kultury dworskiej do 1869 r.

Kioto - japonia-info.pl
Kioto
ilustracja: worldoflard / Foter.com / CC BY-NC

okresie Kamakura (鎌倉 1192-1333) stolicą shogunatu Minamoto (源) była Kamakura. Obierając na swoją rezydencję daleką od Kioto miejscowość, Minamoto Yoritomo (源頼朝) pragnął stworzyć niezależny od dworu cesarskiego rząd, osłabić polityczne wpływy dworu i odizolować podległych sobie feudałów od dekadenckich wpływów arystokracji. Kamakura szybko stała się dużym miastem (większym od Kioto), które w okresie rozkwitu liczyło ok. miliona mieszkańców.

Kamakura - japonia-info.pl
Kamakura
ilustracja: Wikipedia

Po zniszczeniu upadku shogunatu Minamoto, shogunowie Ashikaga (足利) w 1336 r. ulokowali ośrodek władzy w Kioto, w dzielnicy Muromachi (室町 stąd nazwa całego okresu, 1333-1560). Kioto było wtedy centrum kultury, zarówno dworskiej jak i samurajskiej.

Następne dwa okresy (1560-1600) – Azuchi (安土) i Momoyama (桃山) – noszą nazwy od dwóch siedzib kolejnych dyktatorów wojskowych. Azuchi była to twierdza zbudowana nad południowo-wschodnim brzegiem jeziora Biwa (琵琶) – siedziba Ody Nobunagi (織田信長). Z kolei Momoyama to siedziba Toyotomiego Hideyoshiego (豊臣秀吉), wybudowana na południe od Kioto. Żaden z tych ośrodków nie stanowił przeciwwagi dla stolicy cesarskiej, natomiast niewiele brakowało, żeby drugą stolicą, na miarę Kamakury, została Ōsaka (大坂). Tam właśnie Toyotomi osiadł i rozkazał wybudować potężny zamek. Jednak do realizacji planów ostatecznie nie doszło.

Z nadejściem władzy shogunów Tokugawa (徳川) stolica bakufu (幕府) została ustalona w Edo (江戸), które w ciągu ponad dwu i pół wieku stało się jednym z największych miast świata. Po przewrocie Meiji (明治) w 1868 r. Edo zostało przemianowane na Tokio (東京) i w następnym roku stało się stolicą cesarstwa.

ikona wpisu: kevin dooley / Foter.com / CC BY

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz